Kalkulator JDG: ile zostaje na rękę z miesięcznego przychodu

Przychód z faktur nie jest zarobkiem, a różnica bywa większa, niż wygląda na pierwszy rzut oka. Najpierw odchodzą koszty firmowe: sprzęt, oprogramowanie, biuro, księgowość, paliwo. Potem składki społeczne, które przy dużym ZUS wynoszą 1926,76 zł miesięcznie niezależnie od tego, czy firma zarobiła dwadzieścia tysięcy, czy dwa. Potem składka zdrowotna, której wysokość zależy już od formy opodatkowania. Na końcu zaliczka na podatek dochodowy.

Każda z tych pozycji liczy się od czegoś innego i dlatego kalkulator pokazuje cztery osobne kwoty zamiast jednego procentu obciążenia. Składki społeczne liczy się od podstawy ustalonej ustawą, nie od zarobku. Składkę zdrowotną na skali i liniowym od dochodu, a na ryczałcie od progu rocznego przychodu. Podatek na skali i liniowym od dochodu, a na ryczałcie od przychodu. Przy zmianie przychodu każda z tych kwot zachowuje się inaczej, a jedna nie zmienia się wcale.

Liczba na dole to pieniądze, które można przelać na prywatne konto. Nie ma w niej żadnej rezerwy: ani na urlop, ani na chorobę, ani na miesiąc bez zleceń. Zasiłek chorobowy przysługuje tylko przy opłacanym dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym, które kalkulator zakłada, bo ta składka siedzi w kwocie społecznych. Wynosi 80% podstawy, czyli przy dużym ZUS około 4520 zł miesięcznie.

Na skali podatkowej zdrowotna to 9% dochodu bez górnej granicy. Rośnie z każdą zarobioną złotówką i przy dochodzie 30 000 zł miesięcznie wynosi 2700 zł. Na podatku liniowym stawka spada do 4,9%, czyli mniej więcej połowy. To jedna z dwóch przewag liniowego nad skalą przy wyższych dochodach; druga to 19% zamiast 32% z drugiego progu.

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu, tylko od progu, w który wpada roczny przychód: 498,35 zł do 60 000 zł, 830,58 zł do 300 000 zł i 1495,04 zł powyżej. Progi są stałymi ustawowymi i nie podlegają indeksacji. Skutek uboczny bywa dotkliwy, bo przekroczenie 300 000 zł przychodu o dwa tysiące złotych kosztuje 7973,52 zł dodatkowej składki w skali roku.

Obie stawki liczone od dochodu mają dolną granicę. Na skali i liniowym składka nie może być niższa niż 9% minimalnej podstawy, a ta w styczniu 2026 roku wynosi 3499,50 zł i od lutego rośnie do 4806 zł, bo rok składkowy zdrowotnej biegnie od 1 lutego do 31 stycznia. Stąd w kalkulatorze przełącznik okresu. Przy dochodzie powyżej mniej więcej 4800 zł miesięcznie nie zmienia on nic, przy niższym zmienia kilkadziesiąt złotych.

Udział kosztów w przychodzie. Przy działalności bez kosztów ryczałt liczy podatek od tej samej kwoty co pozostałe formy, tylko po niższej stawce, więc zwykle wygrywa. Przy kosztach rzędu jednej trzeciej przychodu prowadzenie zwykle przejmuje podatek liniowy, bo koszty zmniejszają mu podstawę, a ryczałtowi nie. Tabela pod wynikiem pokazuje, po której stronie tej granicy stoisz, a kalkulator formy opodatkowania wylicza samą granicę w skali roku.

Wysokość dochodu. Skala ma kwotę zmniejszającą podatek 300 zł miesięcznie, więc przy niskich dochodach podatek bywa zerowy; na liniowym nie ma jej wcale. W drugą stronę działa próg 120 000 zł rocznie, powyżej którego skala liczy 32% i przestaje być konkurencyjna. Punkt, w którym liniowy zaczyna wygrywać ze skalą, leży przy dochodzie około 153 000 zł rocznie, licząc same obciążenia.

Rzeczy, których ten kalkulator nie wycenia. Podatek liniowy wyklucza wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulgę na dzieci i kwotę wolną 30 000 zł. W rodzinie z jednym zarabiającym i dwójką dzieci te trzy pozycje potrafią przeważyć różnicę widoczną w tabeli. Poza zakresem są też Mały ZUS Plus, ulga na start, IP Box, danina solidarnościowa powyżej miliona złotych dochodu i rozliczenie roczne składki zdrowotnej.

Formę opodatkowania wybiera się na cały rok, a oświadczenie składa do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu, w praktyce zwykle do 20 lutego. Ryczałt ma dodatkowe warunki: roczny limit przychodu 8 517 200 zł i wyłączenia przedmiotowe dla części rodzajów działalności. Kalkulator nie sprawdza, czy w Twoim przypadku ryczałt w ogóle przysługuje ani jaka stawka jest właściwa. To zależy od symbolu PKWiU konkretnej usługi, a nie od nazwy branży.

Jeden miesiąc to też nie cały obraz. Działalność z sezonowym przychodem, rok z dużym zakupem środka trwałego albo z kilkoma miesiącami bez zleceń wygląda w rozliczeniu rocznym inaczej niż dwunastokrotność dobrego miesiąca. Warto policzyć tu kilka scenariuszy: miesiąc typowy, słaby i mocny, i dopiero zestawić je z tabelą form.

Liczby z tego kalkulatora są punktem wyjścia do rozmowy z księgowym. Pokazują, jak działa arytmetyka przy podanych danych, i nie wiedzą nic o tym, co planujesz w przyszłym roku ani jak wygląda Twoje rozliczenie rodzinne.