Kalkulatory dla firmy — ceny, marża i opłacalność

Każde z tych narzędzi odpowiada na jedno pytanie zadane inaczej: czy to się opłaca. Zmienia się tylko to, co wstawiamy po obu stronach. Przy cenniku porównujemy koszt z ceną, przy kampanii wydatek z przychodem, przy finansowaniu kwotę dziś z sumą rat jutro. Wspólny mianownik to zawsze koszt, przychód i czas.

Drugie podobieństwo: wynik jest tak dobry, jak koszt, który do niego wpisałeś. Większość zaskoczeń w rachunku opłacalności nie bierze się z błędnego wzoru, tylko z kosztu, którego nikt nie policzył — prowizji, zwrotów, wysyłki, godzin własnej pracy. Dlatego warto liczyć dwa razy: raz optymistycznie, raz z kosztami, o których wolałoby się zapomnieć.

Trzecie: wszystkie te liczby mają sens wyłącznie na kwotach netto. VAT przechodzi przez firmę i nie jest ani przychodem, ani kosztem, więc wrzucony do rachunku marży zawyża go o kilkanaście procent.

Pierwszy i najdroższy to mylenie marży z narzutem. Marża liczy się od ceny sprzedaży, narzut od kosztu zakupu. Narzut 50% daje marżę około 33%, a nie 50%. Sprzedawca, który myśli, że ma pół ceny na czysto, planuje budżet z liczbą wyższą o połowę, niż jest w rzeczywistości.

Drugi to próg rentowności liczony bez kosztów stałych. Jeśli w rachunku są tylko koszty jednostkowe, wychodzi, że zarabiasz od pierwszej sztuki. Czynsz, abonamenty i wynagrodzenia trzeba najpierw pokryć, i dopiero to, co zostanie ponad nie, jest zyskiem.

Trzeci to ocenianie kampanii samym zwrotem z wydatku. ROAS na poziomie 3 wygląda dobrze, ale przy marży 20% oznacza stratę — z każdej złotówki przychodu na pokrycie reklamy zostaje dwadzieścia groszy. Kampanię trzeba porównywać z marżą, a nie z jedynką.

Czwarty to patrzenie na ratę zamiast na koszt całkowity. Dłuższy okres zawsze obniża ratę i prawie zawsze podnosi sumę, którą oddasz. Rzetelne porównanie dwóch ofert to porównanie kosztu całkowitego i RRSO, bo ono obejmuje także prowizje i ubezpieczenia doliczone poza oprocentowaniem.

Ustalasz cennik — potrzebujesz marży i narzutu; te dwie liczby opisują tę samą transakcję z dwóch stron i mylenie ich jest najdroższym błędem w tej grupie. Wysokość samej przeceny policzysz kalkulatorem rabatu. Chcesz wiedzieć, ile trzeba sprzedać, żeby wyjść na zero — próg rentowności.

Oceniasz marketing — zacznij od ROI albo ROAS, a jeśli klient wraca, dołóż do tego koszt pozyskania i wartość klienta w czasie; kampania nierentowna na pierwszym zakupie potrafi być opłacalna na trzecim.

Jeśli pytanie dotyczy nie sprzedaży, lecz pieniędzy, którymi firma się finansuje — raty, RRSO, leasingu albo nadpłaty — te rachunki są takie same po obu stronach i mieszkają w kalkulatorach kredytowych; odłożoną nadwyżkę policzysz w kalkulatorach finansowych. Zasada zostaje ta sama: porównuj koszt całkowity, nie samą ratę.

Zanim jednak wpiszesz kwoty, sprawdź, czy są netto — przeliczysz je w kalkulatorach podatkowych. A jeśli po drodze potrzebujesz zwykłej zmiany procentowej albo procentu składanego, mieszkają one w kalkulatorach procentowych i wracają tu w niemal każdym wzorze.

Cennik to jedna czwarta pytań, które zadaje firma. Pozostałe trzy nie mieszczą się w tej grupie, bo odpowiadają na coś innego niż „czy ta sprzedaż się opłaca” — i dlatego mają osobne strony, a nie osobny kafel tutaj.

Ile państwo zabiera z tego, co zostało: skala, liniowy czy ryczałt porównuje trzy formy opodatkowania na tym samym dochodzie, JDG czy spółka z o.o. dokłada do nich czwartą kolumnę — spółkę z CIT-em, dywidendą i ZUS-em wspólnika, kalkulator składek ZUS liczy składki przedsiębiorcy razem ze zdrowotną, która przy każdej formie liczy się inaczej, a kalkulator VAT sprowadza kwoty z faktur do netto, na których liczy się marża.

Ile kosztuje auto w firmie: kalkulator raty leasingu i porównanie leasingu z kredytem nie kończą się na racie — pytają o formę opodatkowania i prawo do odliczenia VAT, po czym pokazują koszt po odliczeniach. Przy podatku liniowym i przy ryczałcie ta sama umowa wypada inaczej, więc rata bez tej części nie rozstrzyga niczego.

Ile kosztuje człowiek: koszt pracownika podaje kwotę, którą pracodawca płaci ponad brutto, a kalkulator B2B zestawia etat z kontraktem po obu stronach naraz. Obie liczby wchodzą potem do progu rentowności jako koszt stały.