Kalkulatory finansowe

Odsetki nalicza się od tego, co już leży na koncie, więc ostatni rok oszczędzania daje więcej niż pierwszy. To procent składany i przy dłuższym horyzoncie to on, a nie wysokość wpłaty, robi większość wyniku.

Od zysku bank pobiera zryczałtowany podatek od zysków kapitałowych, potrącany przy każdej kapitalizacji. Stawka z reklamy i kwota, która trafia na konto, to dwie różne liczby, a przy kilku latach różnica narasta razem z kapitałem.

Trzecia cena to siła nabywcza. Kwota za dziesięć lat nie znaczy tego samego co dziś, więc każdy długoterminowy plan warto przeliczyć jeszcze przez kalkulator inflacji — wynik nominalny i realny to dwie różne odpowiedzi na to samo pytanie.

Po drugiej stronie tej samej arytmetyki są rzeczy, które się posiada: mieszkanie na wynajem i samochód. Jedno przynosi czynsz i traci na pustostanach, drugie nie przynosi nic i traci na wartości. Oba liczy się rocznie i oba porównuje z alternatywą, czyli z pieniędzmi zostawionymi na lokacie.

Liczenie oszczędności w kwotach brutto. Odsetki widoczne w tabeli oferty są przed podatkiem, a plan budowany na nich zakłada pieniądze, których nie będzie.

Mylenie zysku nominalnego z realnym. Lokata na 5% przy inflacji 5% nie zarabia nic — a po podatku traci. Dopóki nie odejmiesz wzrostu cen, nie wiesz, czy oszczędzasz, czy tylko wolniej biedniejesz.

Dodawanie stóp zwrotu zamiast ich mnożenia. Wzrost o 10% i spadek o 10% nie daje zera, tylko −1%, a przy dłuższych seriach rozjazd rośnie. Do sprowadzenia całej serii do jednej rocznej liczby służy CAGR, i tylko taką liczbę da się porównać z oprocentowaniem lokaty.

Liczenie rentowności najmu z samego czynszu. Podatek, ubezpieczenie, czynsz administracyjny, remonty i miesiące bez najemcy potrafią zabrać jedną trzecią przychodu. Rentowność brutto jest liczbą z ogłoszenia, netto — z rzeczywistości.

Pomijanie kosztu, który nie jest przelewem. Największa pozycja w utrzymaniu samochodu to zwykle utrata wartości: nie widać jej na wyciągu, a odbiera więcej niż paliwo.

Masz jedną kwotę do odłożenia — kalkulator lokaty pokaże odsetki, podatek i kwotę na koncie osobno. Odkładasz co miesiąc — kalkulator oszczędzania liczy wpłaty powtarzane w czasie i to on odpowiada na pytanie „ile uzbieram do emerytury”.

Masz wynik z kilku lat i chcesz go porównać z inną ofertą — CAGR sprowadza dowolny wzrost do jednej rocznej stopy. Chcesz wiedzieć, ile dzisiaj warta jest kwota sprzed lat — kalkulator inflacji.

Rozważasz mieszkanie na wynajem — kalkulator rentowności najmu liczy stopę brutto i netto naraz. Zastanawiasz się nad samochodem — koszt utrzymania auta sprowadza paliwo, ubezpieczenie, serwis i utratę wartości do jednej kwoty miesięcznej, a koszt paliwa na trasę odpowiada na to samo pytanie dla jednego wyjazdu.

Jeśli pytanie dotyczy długu, a nie nadwyżki — raty, RRSO, nadpłaty albo leasingu — te rachunki są w kalkulatorach kredytowych, a sama arytmetyka procentu w kalkulatorach procentowych.