Kalkulator JDG: ile zostaje na rękę, miesięcznie i rocznie

Przychód z faktur nie jest zarobkiem, a różnica bywa większa, niż wygląda na pierwszy rzut oka. Najpierw odchodzą koszty firmowe: sprzęt, oprogramowanie, biuro, księgowość, paliwo. Potem składki społeczne, które przy dużym ZUS wynoszą 1926,76 zł miesięcznie niezależnie od tego, czy firma zarobiła dwadzieścia tysięcy, czy dwa. Potem składka zdrowotna, której wysokość zależy już od formy opodatkowania. Na końcu zaliczka na podatek dochodowy.

Każda z tych pozycji liczy się od czegoś innego i dlatego kalkulator pokazuje cztery osobne kwoty zamiast jednego procentu obciążenia. Składki społeczne liczy się od podstawy ustalonej ustawą, nie od zarobku. Składkę zdrowotną na skali i liniowym od dochodu, a na ryczałcie od progu rocznego przychodu. Podatek na skali i liniowym od dochodu, a na ryczałcie od przychodu. Przy zmianie przychodu każda z tych kwot zachowuje się inaczej, a jedna nie zmienia się wcale.

Liczba na dole to pieniądze, które można przelać na prywatne konto. Nie ma w niej żadnej rezerwy: ani na urlop, ani na chorobę, ani na miesiąc bez zleceń. Zasiłek chorobowy przysługuje tylko przy opłacanym dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym, które kalkulator zakłada, bo ta składka siedzi w kwocie społecznych. Wynosi 80% podstawy, czyli przy dużym ZUS około 4520 zł miesięcznie.

Na skali podatkowej zdrowotna to 9% dochodu bez górnej granicy. Rośnie z każdą zarobioną złotówką i przy dochodzie 30 000 zł miesięcznie wynosi 2700 zł. Na podatku liniowym stawka spada do 4,9%, czyli mniej więcej połowy. To jedna z dwóch przewag liniowego nad skalą przy wyższych dochodach; druga to 19% zamiast 32% z drugiego progu.

Na ryczałcie składka nie zależy od dochodu, tylko od progu, w który wpada roczny przychód: 498,35 zł do 60 000 zł, 830,58 zł do 300 000 zł i 1495,04 zł powyżej. Progi są stałymi ustawowymi i nie podlegają indeksacji. Skutek uboczny bywa dotkliwy, bo przekroczenie 300 000 zł przychodu o dwa tysiące złotych kosztuje 7973,52 zł dodatkowej składki w skali roku.

Obie stawki liczone od dochodu mają dolną granicę. Na skali i liniowym składka nie może być niższa niż 9% minimalnej podstawy, a ta w styczniu 2026 roku wynosi 3499,50 zł i od lutego rośnie do 4806 zł, bo rok składkowy zdrowotnej biegnie od 1 lutego do 31 stycznia. Tryb miesięczny liczy podstawę lutową, czyli tę obowiązującą przez jedenaście miesięcy z dwunastu. Przy dochodzie powyżej mniej więcej 4800 zł nie ma to żadnego znaczenia, bo minimum wtedy nie działa; poniżej styczeń wyjdzie o kilkadziesiąt złotych taniej, niż pokazuje kalkulator. Tryb roczny liczy oba okresy tak, jak są: jeden styczeń i jedenaście pozostałych miesięcy.

Kafel podatku podaje jedną kwotę na okres, a przelew do urzędu co miesiąc bywa inny, i to nie z powodu wahań przychodu. Zaliczkę na skali liczy się narastająco od początku roku: bierze się dochód od stycznia do bieżącego miesiąca, liczy od niego podatek według rocznej skali i odejmuje zaliczki już zapłacone. Przy dochodzie stałym co do złotówki daje to i tak trzy różne wysokości w ciągu roku.

Na początku roku zaliczka wynosi zero, bo kwota zmniejszająca 3600 zł pokrywa cały podatek policzony od dochodu narastająco. Przy dochodzie 13 000 zł miesięcznie trwa to do lutego włącznie, a w marcu pojawia się pierwsza niepełna zaliczka. Potem przez pół roku zaliczka jest stała i wynosi 12% dochodu miesięcznego. W miesiącu, w którym dochód narastająco mija 120 000 zł, rośnie skokowo, a od kolejnego ustala się na 32% dochodu miesięcznego. Przy 13 000 zł miesięcznie ten skok wypada w październiku i podnosi zaliczkę z 1560 zł do 3560 zł, a w listopadzie do 4160 zł.

Suma dwunastu zaliczek z tabeli równa się podatkowi rocznemu co do grosza, więc rozkład niczego nie dodaje ani nie ujmuje. Zmienia tylko to, kiedy pieniądze wychodzą z konta, a przy działalności bez poduszki płynnościowej jest to różnica, którą widać. Na podatku liniowym zjawisko nie występuje, bo stawka jest jedna od pierwszej złotówki, a odliczana zdrowotna przy takim dochodzie nie dobija rocznego limitu 14 100 zł. Na ryczałcie zaliczka jest stała, dopóki przychód narastająco nie minie progu 100 000 zł w grupie 8,5%.

Udział kosztów w przychodzie. Przy działalności bez kosztów ryczałt liczy podatek od tej samej kwoty co pozostałe formy, tylko po niższej stawce, więc zwykle wygrywa. Przy kosztach rzędu jednej trzeciej przychodu prowadzenie zwykle przejmuje podatek liniowy, bo koszty zmniejszają mu podstawę, a ryczałtowi nie. Tabela pod wynikiem pokazuje, po której stronie tej granicy stoisz, a kalkulator formy opodatkowania wylicza samą granicę w skali roku.

Wysokość dochodu. Skala ma kwotę zmniejszającą podatek 300 zł miesięcznie, więc przy niskich dochodach podatek bywa zerowy; na liniowym nie ma jej wcale. W drugą stronę działa próg 120 000 zł rocznie, powyżej którego skala liczy 32% i przestaje być konkurencyjna. Punkt, w którym liniowy zaczyna wygrywać ze skalą, leży przy dochodzie około 153 000 zł rocznie, licząc same obciążenia.

Rzeczy, których ten kalkulator nie wycenia. Podatek liniowy wyklucza wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulgę na dzieci i kwotę wolną 30 000 zł. W rodzinie z jednym zarabiającym i dwójką dzieci te trzy pozycje potrafią przeważyć różnicę widoczną w tabeli. Poza zakresem są też Mały ZUS Plus, ulga na start, IP Box, danina solidarnościowa powyżej miliona złotych dochodu i rozliczenie roczne składki zdrowotnej.

Druga tabela pod wynikiem prowadzi dwanaście miesięcy wybranej formy od faktury brutto do kwoty, którą można przelać na prywatne konto. Wiersz sumy na dole podaje rok i zgadza się co do grosza z wynikiem trybu rocznego, więc jedno sprawdza drugie. Formę przestawia się radiogrupą w formularzu i tabela przelicza się od razu; osobnego przełącznika przy tabeli nie ma, bo byłby drugą kontrolką na ten sam wybór.

Kolumny czyta się jak przepływ przez konto firmowe. Faktura brutto wpływa w całości. VAT do urzędu wychodzi jako różnica podatku należnego od sprzedaży i naliczonego z zakupów. Koszty brutto to kwota zapłacona dostawcom. Składki ZUS i zdrowotna idą do ZUS, zaliczka do urzędu skarbowego, a reszta zostaje. Brutto minus VAT minus koszty brutto daje dokładnie dochód, więc stawka VAT nie przesuwa ostatniej kolumny ani o grosz.

Tabela zakłada dwanaście takich samych miesięcy, bo inaczej nie byłoby czego rozkładać. Przyjmuje też, że koszty mają tę samą stawkę VAT co sprzedaż i podlegają pełnemu odliczeniu, a składka zdrowotna na ryczałcie stoi przez cały rok na progu rocznego przychodu. W trakcie roku płaci się ją według przychodu narastająco i pierwsze miesiące bywają tańsze, ale rozliczenie roczne i tak sprowadza sumę do kwoty z ostatniego wiersza.

Formę opodatkowania wybiera się na cały rok, a oświadczenie składa do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu, w praktyce zwykle do 20 lutego. Ryczałt ma dodatkowe warunki: roczny limit przychodu 8 517 200 zł i wyłączenia przedmiotowe dla części rodzajów działalności. Kalkulator nie sprawdza, czy w Twoim przypadku ryczałt w ogóle przysługuje ani jaka stawka jest właściwa. To zależy od symbolu PKWiU konkretnej usługi, a nie od nazwy branży.

Jeden miesiąc to też nie cały obraz. Działalność z sezonowym przychodem, rok z dużym zakupem środka trwałego albo z kilkoma miesiącami bez zleceń wygląda w rozliczeniu rocznym inaczej niż dwunastokrotność dobrego miesiąca. Warto policzyć tu kilka scenariuszy: miesiąc typowy, słaby i mocny, i dopiero zestawić je z tabelą form.

Liczby z tego kalkulatora są punktem wyjścia do rozmowy z księgowym. Pokazują, jak działa arytmetyka przy podanych danych, i nie wiedzą nic o tym, co planujesz w przyszłym roku ani jak wygląda Twoje rozliczenie rodzinne.

W 2027 r. duży ZUS bez zdrowotnej to 2052,15 zł miesięcznie (podstawa 6019,80 zł z prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia), preferencyjny 469,85 zł, a minimalna zdrowotna 445,50 zł od lutego. Stawki i skala PIT są takie same jak w 2026 r. Zdrowotną na ryczałcie liczymy od kwoty GUS z 2026 r., bo nowa ukaże się dopiero w styczniu 2027 r. Rok wybierzesz w polu „Przepisy na rok”.

Składki ZUS i płace 2027: pełne zestawienie